Tôi bắt đầu làm YouTube từ năm 2017, và gần năm năm sau đó gần như không có kết quả gì. Không phải vì lười, tôi làm rất nhiều. Tôi mất 5 năm làm YouTube vì cứ lặp đi lặp lại cùng một loại sai lầm căn bản mà không nhận ra. Kể lại không phải để than, mà để bạn đi ngắn hơn tôi.
Năm năm đó tôi đã làm những gì
Suốt năm năm ấy, ban ngày tôi làm in ấn biển bảng quảng cáo, thời gian còn lại mày mò YouTube. Tôi quay vlog, bỏ tiền quay dựng khá tốn kém. Lần đăng video vlog đầu tiên tôi còn xấu hổ, sợ người quen nhìn thấy mặt mình trên mạng. Tôi chỉ mong một ngày có kết quả nho nhỏ với YouTube là sẽ bỏ hẳn nghề quảng cáo để tập trung.
Thứ giữ tôi lại lúc đó chỉ là niềm tin, cộng thêm chút cay cú khi thấy người cùng tuổi làm YouTube có tiền. Tôi tin người xung quanh làm được thì mình cũng làm được. Niềm tin thì đủ, nhưng cách làm thì sai. Tôi đi qua đủ kiểu: lộ mặt, rồi không lộ mặt, rồi AI, rồi bán content, tổng hợp. Làm đủ thứ trên đời, và chính việc làm đủ thứ đó là một phần của vấn đề.
Sai lầm 1: tự mò một mình
Thời gian đầu tôi tự mò tất cả, không theo người đi trước nào tới nơi tới chốn. Tôi tin mình tự nghĩ ra được con đường. Kết quả là đi vòng, lặp lại những lỗi người khác đã trả giá và đã có lời giải. Học từ người đi trước không phải thiếu bản lĩnh; đó là cách để không phải trả học phí bằng cả năm tháng của mình.
Mọi thứ chỉ đổi khi tôi chịu ngồi vào một lớp học nghiêm túc và làm đúng những gì được dạy. Cũng vì từng trả giá như vậy nên giờ tôi dạy học viên theo quy trình rất cụ thể, thay vì bảo họ “cứ làm rồi sẽ biết”.
Sai lầm 2: cố sáng tạo thay vì sao chép
Tôi bị ám ảnh phải khác biệt, phải làm cái chưa ai làm. Nhưng khi chưa hiểu thị trường, sáng tạo chỉ là đoán mò. Tôi đổ công vào thứ tôi thấy hay mà chẳng ai xem.
Bây giờ tôi dạy ngược lại. Chọn ít nhất ba kênh lớn cùng ngách, kẻ bảng sáu cột: tên kênh, ảnh thu nhỏ, tiêu đề, mở bài, thân bài, kết bài. Ghi lại những gì mình thấy, tìm điểm chung và điểm nổi bật, rồi mới dựng “kênh thứ tư” của mình. Sao chép đúng cách không phải chép y nguyên; chép y nguyên thì dễ bị xử lý vì nội dung sử dụng lại. Tôi viết kỹ hơn trong bài người giàu không sáng tạo, họ sao chép và bài về phương pháp Shu-Ha-Ri: học đúng trước, phá cách sau.
Sai lầm 3: làm điều mình thích
Tôi làm nội dung theo sở thích, lấy bản thân làm thước đo cho cả thị trường. Tôi tự hào về sự công phu và né những chủ đề “tầm thường” dù chúng đông người xem.
Có một chi tiết tôi hay kể: tôi xuất thân dân đồ họa, đã rành dựng video và làm ảnh thu nhỏ. Vậy mà khi chuyển sang hướng bán content từ tháng 9/2021, tôi vẫn mất khoảng nửa năm, tới tháng 7/2022 mới có kết quả. Bài học rút ra đúng một câu: cái mình thích chưa chắc khán giả thích. Khán giả không trả công cho sự công phu của tôi; họ chỉ ở lại nếu video cho họ thứ họ cần. Nếu bạn cũng đang vướng chỗ này, đọc thêm bài làm YouTube cho ai xem quan trọng hơn làm gì.
Sai lầm 4 và 5: phá quy trình và nôn nóng
Hai sai lầm này đi cùng nhau. Tôi thiếu kỷ luật, hay tự chế và phá quy trình khi chưa làm chủ nó. Học được một chút đã nghĩ mình hiểu hết, thứ mà giờ tôi gọi là ảo giác giỏi. Qua các lớp tôi dạy, tôi ước tính phần rất lớn học viên chưa lên cũng vì đúng lý do này, chứ không phải vì dốt. Tôi viết riêng về chuyện đó trong bài vì sao làm YouTube view ngoại thất bại khi không tuân thủ quy trình.
Và tôi nôn nóng. Chưa thấy kết quả là đổi hướng, nhảy từ ngách này sang ngách khác, không cho thứ gì đủ thời gian để chín. Mỗi lần đổi là một lần bắt đầu lại từ số 0. Với kênh mới, tôi giờ dặn học viên: 5, 10, thậm chí 20 video chưa có view tự nhiên vẫn là bình thường; tầm 15–20 video thì bắt tay kiểm tra và xử lý; 30 video vẫn im mới là lúc lo.
Bước ngoặt sau khi mất 5 năm làm YouTube
Năm 2021 tôi làm lại từ đầu với kênh không lộ mặt, và lần này sửa từng lỗi căn bản: học người đi trước, sao chép trước khi sáng tạo, đặt khán giả làm trung tâm, tuân thủ quy trình, kiên trì một hướng. Năm 2022 kênh bắt đầu có kết quả, và từ 2022 tới 2026 tôi trả hết khoản nợ khoảng 1 tỷ đồng. Không có phép màu nào, chỉ là làm đúng những điều đơn giản mà trước đó tôi xem thường.
Tôi cũng không dám nói YouTube là nghề dễ. Nó là nghề kỹ năng: làm đúng thì càng làm càng giỏi, làm sai thì càng làm càng mệt. Kết quả của tôi là trường hợp của tôi, không phải lời hứa cho người khác.
Tự kiểm tra: bạn có đang lặp lại lỗi của tôi?
- Bạn có đang tự mò mà chưa theo một quy trình nào tới nơi?
- Bạn đã nghiên cứu ít nhất ba kênh lớn cùng ngách chưa, hay đang làm theo cảm hứng?
- Chủ đề bạn chọn có người xem thật, hay chỉ là thứ bạn thích?
- Bạn có checklist dán cạnh màn hình và tick từng bước không?
- Bạn đã đổi ngách mấy lần trong ba tháng qua?
Một lưu ý thật lòng: đừng vì đọc bài này mà bỏ việc chính để lao vào YouTube. Tôi đã làm song song năm năm. Hãy giữ nguồn thu, làm đúng cách, có kết quả rồi hẵng tính.
Câu hỏi thường gặp
Làm YouTube bao lâu thì có kết quả?
Không ai trả lời chắc được. Riêng tôi, khi đã làm đúng hướng vẫn mất khoảng nửa năm. Hãy đo bằng số video đã đăng và lượt hiển thị có tăng không, đừng đo bằng số ngày.
Sao chép kênh khác có bị vi phạm không?
Chép y nguyên video thì có rủi ro. Học công thức, cấu trúc, cách đặt tiêu đề rồi làm nội dung của mình là cách tôi dạy.
Nếu bạn không muốn tự mò như tôi ngày trước, hãy vào bot phỏng vấn thử thách xây kênh YouTube để được xếp lộ trình có hướng dẫn. Đó là thực hành từng bước, tôi không hứa ra tiền hay ra view; phần kiên trì vẫn là của bạn.
3 Comments