Rất nhiều người mới bắt đầu kênh bằng câu hỏi “mình thích làm chủ đề gì?”. Nghe hợp lý, nhưng nếu muốn đi đường dài thì câu cần hỏi là: khán giả đang đói nội dung gì? Bài này chỉ tập trung vào một việc: xác định nhu cầu khán giả YouTube bằng những tín hiệu bạn tự nhìn thấy được, trước khi đổ công làm video.
Tôi coi đây là tầng đọc tín hiệu. Còn toàn bộ trình tự từ đọc đối thủ, xẻ ngách, dùng AI tới kiểm chứng, tôi đã gom ở bài quy trình 5 bước cầu trước cung sau.
Tín hiệu 1: 12 video nhiều view nhất của một kênh lớn
Cách nhanh nhất để biết khán giả thích gì là nhìn những video đã thắng. Chọn một kênh lớn cùng lĩnh vực, vào tab Video, lọc Phổ biến, xem khoảng 12 video đầu. Mẹo nhỏ: thu nhỏ trình duyệt để lưới ảnh thăm (thumbnail) hiện chừng 3 cột, nhìn một lượt là thấy kênh đang đánh những tuyến nào.
Nếu 6–7 trong 12 video đều nói về động vật nguy hiểm, đó là tín hiệu rất rõ: khán giả của thị trường này đang thích dạng nội dung đó. Muốn làm kỹ bước này, xem bài đọc kênh đối thủ qua 12 video để chọn ngách.
Tín hiệu 2: Lượt xem cao là nhu cầu, kể cả khi video trông vô tri
Có những video nhìn rất đơn giản, thậm chí hơi vô tri, mà vẫn hàng triệu lượt xem. Đừng vội chê. Hãy hỏi: tại sao nhiều người bấm vào và xem tới vậy?
Lượt xem không nói lên chất lượng tuyệt đối, nhưng là tín hiệu mạnh rằng thị trường đang có nhu cầu. Tôi hay nhắc học viên một câu: YouTube tìm video cho người xem, chứ không tìm người xem cho video. Khi đã có sẵn người muốn xem, việc của bạn là làm ra đúng video họ đang tìm.
Với kênh của chính bạn, nhìn thêm thời lượng xem trung bình trong YouTube Analytics. Video được bấm mà người xem thoát sớm nghĩa là nhu cầu có, nhưng cách làm chưa đáp ứng.
Tín hiệu 3: Nhiều kênh nhỏ cùng làm và cùng lên
Kênh lớn cho bạn biết cái gì đã thắng. Kênh nhỏ cho bạn biết cái gì YouTube đang đẩy. Tôi thường tìm thêm 10–20 kênh dưới 10.000 người đăng ký đang lên trong cùng mảng. Ngách có nhiều kênh nhỏ đang lên thì càng dễ vào đề xuất.
Ngon nhất là hai tín hiệu trùng nhau: nghiên cứu kênh to ra được một ngách con, rồi lại thấy vài kênh bé đang làm đúng ngách con đó. Lúc ấy tôi gần như chắc tay.
Tín hiệu 4: Lượng tìm kiếm trên vidIQ
Có hướng chủ đề rồi thì kiểm chứng bằng số. vidIQ cho xem search volume, tức số lần cụm từ được gõ tìm mỗi tháng. Với từ khóa cho một video, mốc tham khảo tôi hay đưa là 1.000–10.000 lượt/tháng, nới rộng thì tới khoảng 20.000. Từ khóa quá lớn thì kênh mạnh chiếm hết, quá nhỏ thì không đủ người tìm.
Đây là mốc tham khảo, không phải quy định của YouTube. Nếu cần thao tác từng bước, xem bài tìm từ khóa YouTube có search volume 1.000–10.000 bằng AI và vidIQ.
Tín hiệu 5: Cảm xúc người xem muốn nhận
Người xem không chỉ tìm thông tin, họ tìm cảm xúc. Mỗi mảng có một đường cảm xúc riêng:
- Khám phá, chuyện lạ, siêu công trình: tò mò, rồi kinh ngạc, rồi muốn xem tiếp.
- Gia đình, mẹ chồng nàng dâu, truyền động lực: tò mò, rồi bức xúc, rồi đồng cảm, cuối cùng là bài học.
Đọc bình luận dưới video thắng của đối thủ là cách rẻ nhất để biết người xem đang cảm thấy gì: họ quan tâm điều gì, thích gì, tranh cãi chuyện gì. Gọi được tên cảm xúc thì bạn viết hook (câu mở đầu giữ chân) tốt hơn. Tôi có viết thêm về công thức nội dung chạm cảm xúc tò mò, đồng cảm, hành động.
Xẻ nhỏ nhu cầu khán giả YouTube thành ngách cụ thể
Biết khán giả thích sức khỏe chưa đủ, vì sức khỏe là cả chiếc bánh. Nhu cầu càng cụ thể thì video càng chạm đúng người. Ví dụ:
- Sức khỏe cho người trên 60 tuổi.
- Dinh dưỡng cho người suy thận.
- Thói quen buổi sáng cho người cao tuổi.
- Thực phẩm giúp ngủ ngon cho người già.
Các ví dụ này chỉ minh họa cách xẻ ngách. Sức khỏe ảnh hưởng trực tiếp tới người xem, làm thật thì cần nguồn chuyên môn đáng tin và không khuyên thay bác sĩ.
Câu hỏi thường gặp
“Cầu” trong làm YouTube là gì?
Là nhu cầu thật của khán giả, thể hiện qua lượt xem, lượt tìm kiếm, bình luận và hành vi xem.
Có nên làm video theo sở thích cá nhân?
Có thể, nếu sở thích đó trùng với một nhu cầu đang có. Còn nếu chưa ai tìm, sở thích một mình không kéo được người xem.
Search volume 1.000–10.000 có phải bắt buộc?
Không. Đó là mốc tham khảo tôi dùng cho từ khóa cấp video, không phải quy định chính thức của YouTube.
Muốn làm luôn thay vì chỉ đọc, bạn có thể trả lời vài câu với bot phỏng vấn thử thách trên ytb.vn để chọn thử thách làm cùng. Đó là thực hành có hướng dẫn, không hứa ra tiền hay ra view.
3 Comments