Có người đăng đều vài chục video, edit đẹp, SEO kỹ, mà view vẫn lẹt đẹt. Khi soi kỹ, lỗi thường không nằm ở tay nghề mà ở bước đầu tiên: chọn ngách. Bài này gom 4 sai lầm khi chọn ngách YouTube tôi gặp nhiều nhất ở người mới, kèm cách sửa theo đúng quy trình tôi đang dạy.
YouTube không còn là cuộc chơi “cứ đăng nhiều là lên”. Nó là chuyện chọn đúng thị trường, đúng khán giả và đúng nhu cầu. Chọn sai từ đầu thì mọi công sức phía sau đều chạy trên nền yếu.
Sai lầm 1: chọn ngách theo sở thích mà không kiểm cầu
Sở thích không có lỗi. Khi chọn ngách, tôi vẫn xếp thứ tự ưu tiên là trải nghiệm thật, rồi đam mê, rồi yêu thích. Làm cái mình ghét thì rất khó bền. Lỗi nằm ở chỗ chỉ dựa vào “mình thích” mà không kiểm tra khán giả có cần hay không.
Chính tôi từng mắc lỗi này. Tôi xuất thân dân đồ họa, đã rành edit và làm ảnh thumbnail, vậy mà khi chuyển sang hướng nội dung tổng hợp từ tháng 9/2021 vẫn mất khoảng nửa năm, tới tháng 7/2022 mới có kết quả. Bài học rút ra: cái mình thích chưa chắc khán giả thích.
Cái bẫy của việc tự nghĩ nội dung
Tự nghĩ ý tưởng, tự tin video rất hay, nhưng không ai tìm, không ai bấm, không ai xem tới cuối. Người từng làm marketing, thiết kế hay kinh doanh truyền thống càng dễ mang tư duy cũ sang. Trước khi quyết, hãy tìm xem đã có kênh nào làm nội dung tương tự và có người xem chưa. Có cầu rồi mới tính chuyện cung.
Sai lầm 2: lao vào ngách đông mà làm chung chung
Thấy video “top ngách kiếm tiền”, thấy nhóm Facebook chia sẻ ngách đang hot, thấy lời rao kiếm vài nghìn đô mỗi tháng, thế là lao vào. Đến lúc bạn thấy thì hàng nghìn người khác cũng đã thấy.
Lỗi lớn nhất tôi gặp ở học viên là làm chung chung: chủ đề bề nổi mà YouTube đã có đầy. Cách sửa là đi xuống ngách trong ngách. Ngách càng nhỏ, cơ hội càng lớn, vì người tìm nội dung càng cụ thể thì càng có nhu cầu thật. Trong một buổi dạy, từ khóa kiểu “sư tử tấn công” còn có lượng tìm lớn hơn cả chủ đề động vật hoang dã chứa nó.
Dấu hiệu ngách đang quá chật
- Rất nhiều kênh mới cùng một kiểu ảnh và tiêu đề.
- Kênh mới vào sau khó có view dù làm đều.
- Nội dung chủ yếu là bản sao của nhau, không ai thêm giá trị mới.
Muốn kiểm kỹ hơn, bạn đọc cách kiểm tra một ngách YouTube đã bão hòa hay chưa và cách chọn ngách trong ngách để không chết vì chung chung. Trend có thể kéo view nhanh, nhưng xây kênh lâu dài vẫn cần một ngách có nhu cầu đều.
Sai lầm 3: không nghiên cứu đối thủ và từ khóa
Đây là thứ phân biệt người làm theo cảm giác với người làm có hệ thống. Cách tôi hướng dẫn học viên rất cụ thể: chọn top 3 kênh lớn trong ngách, mỗi kênh lấy 12 video nhiều view nhất, điền vào bảng 6 cột gồm tên kênh, ảnh thumbnail, tiêu đề, mở bài, thân bài, kết bài.
Sau đó dùng nguyên tắc “phần lớn”: các kênh đó có điểm chung nào thì lấy làm công thức cho kênh mình, không sao chép một kênh duy nhất. Từ khóa thì đo lượng tìm, ưu tiên khoảng vài nghìn tới vài chục nghìn lượt mỗi tháng, và luôn tìm lại trên YouTube xem có ra nội dung tương tự không.
Về tiền, chủ đề và thị trường người xem có ảnh hưởng tới doanh thu quảng cáo, nhưng đó là số liệu biến động theo kênh và thời điểm. Đừng chọn ngách chỉ vì nghe ai đó nói con số cao. Quy trình đọc đối thủ chi tiết có ở bài đọc kênh đối thủ qua 12 video để chọn ngách.
Sai lầm 4: sao chép sai chỗ
Nhiều bài trên mạng nói “đừng sao chép đối thủ”. Tôi dạy khác, và nói rõ để bạn khỏi nhầm. Kênh chưa có view thì nên bám sát video thắng của đối thủ, vì họ đã chứng minh được khả năng thu hút và giữ chân. Lỗi không nằm ở việc học theo, mà ở chỗ học sai phần.
- Nên học theo: ảnh thumbnail và tiêu đề, vì đó là thứ đã thắng click.
- Nên học cái “húc” (hook): âm thanh gốc, cách mở bài, cách kể, góc máy.
- Không nên: quay y hệt cùng vật thể, hoặc chép nguyên kịch bản cùng ngôi kể. Chép 100% không đổi gì là con đường nhanh nhất để dính lỗi nội dung sử dụng lại.
- Thời lượng nên khác đối thủ, dài hơn hoặc ngắn hơn, để có tệp riêng.
AI chỉ là công cụ. Tự động viết, tự động đọc, tự động dựng hàng loạt mà không có góc nhìn và giọng kể riêng thì rất khó đi xa. Người mới tôi vẫn khuyên giữ phần AI ở mức rất thấp.
Checklist tránh sai lầm khi chọn ngách YouTube
- Mình có trải nghiệm thật hoặc đủ yêu thích để làm lâu không?
- Đã có kênh làm nội dung tương tự và có người xem chưa?
- Đã xuống tới ngách trong ngách chưa, hay vẫn đang ở chủ đề bề nổi?
- Đã điền bảng 6 cột cho 3 kênh top chưa?
- Bộ từ khóa có nằm trong ngưỡng kênh nhỏ làm được không?
Câu hỏi thường gặp
Có nên làm ngách mình thích không?
Có thể, miễn là kiểm tra được thị trường có nhu cầu thật. Thích mà có cầu là lợi thế lớn vì bạn làm được lâu.
Người mới nên bắt đầu từ đâu?
Bắt đầu từ nghiên cứu đối thủ theo bảng 6 cột, rồi đào xuống một ngách nhỏ. Đừng vội mua công cụ hay học edit nâng cao khi chưa chốt được ngách.
Chọn ngách xong mà muốn làm có người đồng hành, bạn thử trả lời bot phỏng vấn thử thách xây kênh YouTube rồi làm cùng anh em từng bước. Đây là thực hành có hướng dẫn, không hứa ra tiền hay ra view. Muốn đi sâu phần đối thủ, đọc thêm phân tích đối thủ YouTube để chọn ngách đúng.
3 Comments